Troller ile ilgili yazdığım geçen yazıda araştırmalarıma göre başka hiçbir ülkede kendi içinde kendi kimlikleri üzerine bu denli bir saldırı olmadığından bahsetmiştim. Ayrıca trollerin dinin altını oyduğundan ve bu icraatlerin sonra iktidarın da başına bela olabileceğinden bahsetmiştim. Bu yazımda da bu örgütsel hareketin etkileşimlerini nasıl arttırdıklarından bahsedeceğim.

---

Sosyal medyada karşılaştığımız bu hesapların büyük kısmı aslında bireylerden oluşmaz; arkalarında bir grup, ekip veya ticari yapı vardır. Bu yapılara genellikle “etkileşim çiftlikleri” denir. Adları her ne kadar hafif bir çağrışım yapsa da, işleyişleri son derece sistemlidir ve profesyonel düzeyde örgütlenmiş yapılardır.

Etkileşim çiftliği nedir?

Etkileşim çiftliği, çok sayıda sahte veya anonim hesabın tek bir merkezden yönetildiği,
amaçlarının ise:

• gündemi yönlendirmek,
• tartışma çıkarmak,
• belirli içerikleri büyütmek,
• siyasi veya ideolojik manipülasyon yapmak,
• markalar veya kişiler için görünürlük üretmek

olan dijital operasyon merkezleridir.

Bu hesaplar genellikle gerçek insanlar gibi görünmekle beraber; davranış biçimleri, yazım tarzları ve aktif oldukları zaman dilimleri incelendiğinde, hepsinin bir tür seri üretim kullanıcı olduğu hemen anlaşılır.

Nasıl çalışırlar?

Bir etkileşim çiftliğinin çalışma mantığı oldukça basittir ama etkisi büyüktür:

1. Çoklu hesap yönetimi

Bir kişi aynı anda 20, 50, hatta 200 hesabı yönetebilir.
Bunların bazıları yeni açılmıştır, bazıları satın alınmıştır, bazıları çalınmış hesaplardır.

Hepsi farklı farklı insanlarmış gibi görünür.

2. Gündem belirlemek için kışkırtıcı içerik üretirler

Provokasyon, bu çiftliklerin en temel yakıtıdır.
Algoritmalar öfkeyi sevdiği için, ne kadar saçma olursa olsun, tepki çekebilecek içerikler paylaşırlar.

3. Birbirlerinin gönderilerini büyütürler

Gönderi paylaşıldıktan birkaç saniye sonra:

• yorumlar
• beğeniler
• alıntılamalar
• tartışma tetiklemeleri

otomatik ya da yarı otomatik şekilde gelir.
Bu da gönderiyi gerçek kullanıcıların önüne düşürür.

4. Bir tartışmayı “sonsuz döngüye” sokarlar

Bir kişi cevap yazdığı anda, diğer hesaplar devreye girer.
Amaç karşı tarafı yıldırmak değil; konuyu sürekli sıcak tutmaktır.

5. İnsanları tartışmaya çekmek için psikolojik tuzaklar kullanırlar

Bu yüzden genelde:

• kimliğe saldırırlar
• kutsal değerlere dokunurlar
• inanılmaz yanlış iddialar ortaya atarlar
• hakaretle karışık konuşup karşı tarafı dürterler

Yani hedefleri rasyonel tartışma değil; duygusal tepki toplamaktır.

6. Daha fazla kavga = daha fazla görünürlük = görev başarı

Bu yapıların önem verdiği tek şey etkileşimdir.
Konuya inanmaları bile gerekmez.
Bazen siyasi amaçlı çalışırlar, bazen sadece reklam geliri için.

Etkileşim Çiftliklerinin İlk Tepki Oluşturma Stratejileri

Etkileşim çiftliklerinin ya da örgütlü troll gruplarının en temel hedefi, ilk tepkiyi üretmektir. Çünkü ilk tepki, zincirleme şekilde daha fazla yorum, daha fazla görüntülenme ve dolayısıyla daha fazla sosyal medya erişimi anlamına gelir. Bunu başarmak için kullandıkları stratejiler oldukça basit ama son derece etkili.

1. Mantığa tamamen aykırı, “deli saçması” iddialar

Bu hesaplar çoğu zaman gerçek dışı, akla ve mantığa aykırı iddialar ortaya atar.
Bunun nedeni sandığınız gibi cehalet değil; şok etkisiyle kullanıcıyı provoke etmek içindir.

Örneğin:

• Atatürk’ün kimliğiyle ilgili absürt komplo teorileri
• Türk kimliğini hedef alan bilinçli saldırılar
• Tarihsel gerçeklerin kafa karıştıracak şekilde ters yüz edilmesi

Bu içerikler çoğu insanda “Bu ne saçmalık, mutlaka cevap yazmalıyım” tepkisini tetikler.
İşte asıl amaç da tam budur.

2. Türk kimliğine bilinçli saldırı

Türk kimliği hem Türkiye’de hem diaspora içinde en hassas konulardan biri.
Troller bunu çok iyi bildikleri için, doğrudan bu kimliği hedef alan söylemler kullanırlar.

Burada amaç:

• Kişiyi milli gururundan vurmak
• Kızgınlık üretmek
• Duygusal refleksle yorum yaptırmak

Bu, özellikle sosyal medya algoritmaları için mükemmel bir yakıt gibidir.
Öfke → Yorum → Erişim → Daha fazla görünürlük.

3. Bariz tarihsel gerçekleri çarpıtmak

Bir diğer yöntem de herkesin bildiği temel tarih gerçeklerini ters yüz ederek söylemektir.
Çünkü bir insanın bildiği bir şeyin kasıtlı olarak tersinin söylenmesi, psikolojik açıdan dayanılmaz olabilir.

Bu da şu tepkiyi doğurur:

“Hayır, o öyle değil! Nasıl bu kadar cahil olabilir?”

Kişi dayanamaz, cevap yazar. Troll ise amacına ulaşır:
Negatif bile olsa etkileşim, etkileşimdir.

4. Türk’e “Yahudi”, “Ermeni”, “Süryani” deme taktiği

Bu da tamamen provoke etmek için kullanılan, örgütlü troll gruplarının en eski yöntemlerinden biridir.
Burada aslında hedeflenen şey bir hakaret değil; doğrudan “kimlik tartışması” başlatmaktır.

Çünkü kimlik tartışması:

• sonsuza kadar uzayabilir,
• duygusal enerji emer,
• tartışmayı büyütür,
• algoritmaya “bu içerik önemli” mesajı gönderir.

Ve en sonunda troll şu noktaya gelir:

“Sen Türk değilsin, çünkü bana karşı çıktın.”

Bu bir mantık yürütme biçimi değil; tamamen manipülasyon tekniğidir.

5. İnsan psikolojisini kullanarak “cevap verme mecburiyeti” yaratmak

Trollerin en güçlü silahı, insanların şu içgüdüsünü kullanmalarıdır:

• “Yanlış bilgi görünce düzeltesim geliyor.”
• “Haksızlığa dayanamayınca müdahale ediyorum.”
• “Kimliğime saldırınca susarsam kabullenmiş olurum.”

Bu doğal insani refleksler, troll ağları için bir madendir.
Her yorum, her tepki, onların içeriklerini algoritmanın tepesine taşır.

---

Geçen gün denk geldiğim trolle aklıma yattı. Üstelik bu karşılaştığım ilk değildi. Trol direkt bu söylediğimiz deli saçmasına karşı geliyorsun Türk değilsin diyor. Halbuki zaten karşı geldiğim şey Türk düşmanlığı saçma değil mi bir Türk’e Türk düşmanlığına karşı geldiği için Türk değilsin demek. İşte zaten amaç saçmalıklarla etkileşim kasmak çünkü maslesef platformların böyle şeyleri öne çıkaran bir algoritması var. Sonra daha da üstüne geliyor diyor ki asıl Türk düşmanı olarak Türk olan oymuş diyor ki Türksen Türk olduğunu kanıtla. Soyadınıza bakmaya üşenen bu anonim profillerin Türk olmadığı belli olduğu için sizin böyle bir şey istemiyorsunuz ama kişi sanki siz Türklüğünüzü ispat etmek zorundaymışsınız algısı yaratarak manipülasyon ve gaslighting yapıyor. Bir değil iki değil strateji hep de aynı olunca bu grupların bireysel değil örgüt tipi olduğu bariz oluyor.

---

Etkileşim Çiftliklerinin Cevaplarla Etkileşimi Artırma Stratejileri

Etkileşim çiftliklerinin gönderi paylaşmakla iş bitmez; esas güçleri cevaplar üzerinden etkileşim yaratmakta yatar. İnsanları tartışmaya çekmek için kullandıkları yöntemler sistematik ve planlıdır.

---

1. Provokatif ve aşırı uç içerik paylaşımı

• Bariz yanlış iddialar, saçma teoriler, kimlik saldırıları.
• Örnek: “Atatürk Yahudi’ydi” veya “Türkler tarih boyunca bu olayı sakladı”.
• Amaç: insanları öfkelendirmek, tepki yazdırmak.

Psikoloji: İnsanlar yanlış gördükleri şeyi düzeltme içgüdüsüyle cevap yazar.
Sonuç: İlk yorumlar gelir → algoritma içerik önemli diye algılar → görünürlük artar.

---

2. İnsanları birbirine düşürmek

• Bir troll hesap bir gönderiye yazınca, diğer hesaplar devreye girer.
• Amaç: tartışmayı büyütmek, kavgayı uzatmak.
• Örnek: “Sen Türk değilsin, çünkü bana karşı çıktın.”
• Diğer hesap hemen destek verir: “Evet, bak görüyorsunuz değil mi?”

Psikoloji: İnsanlar adaletsizliği veya haksızlığı gördüklerinde müdahale etmek ister → cevap yazarlar.
Sonuç: Bir tartışma döngüsü oluşur → etkileşim patlar.

---

3. Duygusal tetikleyici kullanımı

• Kimlik, tarih, din, toplumsal değerler gibi hassas konulara saldırılır.
• Kısa ve kesin cümleler, abartılı ifadeler, hakaretler eklenir.

Psikoloji: Duygusal tetikleyici, mantıklı düşünceyi bypass eder → anlık tepki üretir.
Sonuç: Daha fazla yorum, paylaşım, beğeni, hatta ekran görüntüsü alınması.

---

4. Karışık, mantıksız veya çelişkili argümanlar

• Troll hesap, iddialarını çelişkili şekilde sunar:
  • “Atatürk Yahudi’ydi, ama aslında masontu, Selanikliler de…”
• İnsanlar mantık hatalarını düzeltmek ister, tepki verir.

Psikoloji: Mantıksal düzeltme içgüdüsü → cevap yazar.
Sonuç: Negatif etkileşim bile çiftlik için başarıdır.

---

5. Cevapları birbirleriyle desteklemek

• Bir kişi cevap yazdı → diğer hesaplar destek mesajları bırakır.
• Amaç: tartışmayı canlı tutmak, başkasını da dahil etmek.
• Bu sistematik destek, algoritmaların “yüksek etkileşim var” demesini sağlar.

Örnek:

• Hesap A: “Sen yanlış biliyorsun.”
• Hesap B: “Evet, A haklı, bak herkes bunu tartışıyor!”

---

6. Provokatif “cevap tuzakları”

• Troll cevaplarda küçük hakaretler veya meydan okumalar vardır:
  • “Gerizekalı mı diyorsun? Yoksa delisin mi?”
• Amaç: öfkeyi tırmandırmak, tartışmayı uzatmak.

Psikoloji: İnsanlar kendilerini savunmak ister → cevap verir → zincirleme etkileşim devam eder.

---

Özet Mantık

1. Bariz yanlış ve provoke edici içerik → ilk tepkiyi tetikler.
2. Cevaplar ve çelişkili yorumlarla tartışmayı uzatırlar.
3. Duygusal tetikleme + kimlik saldırısı → daha fazla tepki.
4. Algoritma sistemi bunu görünür kılar → daha çok kullanıcı içerik ile karşılaşır.
5. Her negatif tepki bile amaçlarına hizmet eder.

Yani etkileşim çiftliklerinin amacı doğru bilgi vermek değil, duygusal tepki ve zincirleme tartışma üretmektir.

---

Son olarak önceki yazımda yazdığımı tekrarlamak istiyorum. Türkiye’deki trollerin kesinlikle bir örgüt içinde çalıştığını düşünüyorum. Hükümetin vatandaşların vergileriyle vatandaşa karşı düşmanlık içerikleri ürettirdiklerine kesinlikle inanmamaktayım ve bu işin arkasında Türk milletinin kutuplaşması işine gelecek dış kaynaklar ya da FETÖ tarzı radikal terör örgütleri olduğuna inanıyorum. Ancak vatandaşlarımızın da kafalarının karışmasını istemiyorum. Bence insanlar ülkenin içinde akıllarını kaçırmadılar. Bu kişiler belli emirleri uygulayan, çiftlikleri idare eden kimseler; belki yüz kişiyi bir kişi yönetiyor. Ona göre halkımız aptal, halkımız artık açlıktan kendi ırkına, ülkesine düşman oldu gibi düşünmemek ve umudu kaybetmemek lazım.